Data-economie in Europese agrofoodsector krijgt monitoring tool
Dashboard van ‘Data4Food2030 Monitor’ werd ontwikkeld onder leiding van ILVO
Er bestaat voortaan een manier om snel zicht te krijgen op wat er gebeurt op vlak van data-gedreven ontwikkelingen in de landbouw- en voedingssector, namelijk via de publiek toegankelijk, Engelstalige platform monitor.data4food2030.euwebsite die sinds kort online is (mei 2025) https://monitor.data4food2030.eu/.
De site is een concreet resultaat van het Horizon Europe project Data4Food2030. Daarin spelen ILVO, WUR (Wageningen), Netcompany Intrasoft en Lisbon Council een trekkersrol. ‘Minstens 3 groepen worden nu beter vooruitgeholpen: landbouw- en voedselbedrijven die met data bezig zijn, beleidsmakers en techbedrijven.’ Het platform verzamelt info rond alle aspecten van de data-economie: van gebruikte technologieën en juridische aspecten tot de meer ethische en sociale dimensies. Naast heldere informatiedeling en analyses mogen de platformbezoekers zich ook verwachten aan een actieve uitwisselingsplek.
Meerdere invalshoeken
De monitor van Data4food2030 gebruikt en verwerkt zowat alle beschikbare informatiebronnen om een accuraat beeld te geven van de Europese data-economie voor voedselsystemen: officiële statistieken, informatie uit literatuuronderzoek, papers, onderzoeksprojecten, geautomatiseerde webgegevens, inzichten uit textmining en input van boeren, bedrijven, beleidsmakers en onderzoekers. Permanent worden nieuwe gegevens geïntegreerd en samenwerkingen met andere onderzoeksprojecten gefaciliteerd.
De monitor is gestructureerd in negen dimensies, waaronder informatie over de data zelf, de economische processen, de beschikbare technologieën, de wettelijke kaders, de milieu-impact, de sociale verschuivingen en ethische kwesties.
Data-gedreven innovaties zullen naar verwachting een sterk veranderend - zelfs disruptief - effect hebben op ons voedselsysteem: zowel de productie, de distributie als de consumptie van voedsel, en zelfs de totale economie, samenleving en het milieu ervaren gevolgen hiervan. Om de impact positief te laten zijn, baseren de betrokken spelers hun beslissingen en digitale strategie best op betrouwbare, niet-commerciële informatie en ervaringen.
Het belang van monitoring op EU niveau voor de data-economie van voedselsystemen
Weten wat er gebeurt met de uitwisseling van data in de sector, en hoe de verhoudingen tussen de spelers zich zetten, is belangrijk:
- Voor beleidsmensen, om te weten hoe ze die samenwerking binnen veerkrachtige, innovatieve voedselsystemen kunnen stimuleren.
- Voor actoren in de voedingsketens, zoals landbouwers, technologie bedrijven, voedselbedrijven en consumenten, om inzichten te verwerven in de zich ontwikkelende data-economie om er op een goede manier in te participeren. Dit vereist wellicht samenwerking, die kan worden gestimuleerd door digitale technologie breder beschikbaar te maken en Europese datawetgeving begrijpelijk te maken.
- Voor andere actoren, zoals tech-bedrijven, die stappen willen zetten in het opwaarderen van data in het voedselsysteem. Zij moeten dan de specificiteit, noden en praktijken van de keten begrijpen.
De monitor helpt de drie doelgroepen om:
- Trends in de digitale agri-food markt te identificeren, met de nadruk op interoperabiliteit, ethische overwegingen en de rechten op gegevens van eind gebruikers, zoals landbouwers
- Opkomende technologieën in agrovoeding agri-food (bijv. edge computing) in de gaten te houden. Het geeft een overzicht van hoe vaak bepaalde technologieën worden gebruikt en hoe het ervoor staat met beschikbare digitale infrastructuur in plattelandsgebieden
- Een overzicht te krijgen van de wet- en regelgeving en naleving met betrekking tot de data-economie voor voedselsystemen
- Initiatieven op te zoeken die data uitwisseling in agri-food centraal stellen (data sharing initiatives), in verschillende landen in Europa, als zijnde voorbeelden van de data-economie.
De onderzoekers roepen alle betrokken actoren op om monitor.data4food2030.eu te verkennen. ‘Registreer als organisatie ook uw eigen data deelinitiatieven (DSI), zodat uw aanpak te vergelijken is met die van anderen. Knelpunten kunnen we dan sneller blootleggen en samenwerking kunnen worden versterkt tussen projecten, sectoren en branches.’ Actief bijdragen aan het platform zal de wetenschappelijke kennisbasis van de stakeholders verrijken, en innovatie in de voedselsystemen van Europa stimuleren.
Eva Maes
Projectcoördinator
Mireille van Hilten - Stichting Wageningen Research (WR) - Nederland
T: +31 703 358 337 - mireille.vanhilten@wur.nl
Projectcommunicatie
Grigoris Chatzikostas - Reframe.voeding - Griekenland
T: +30 697 933 6374 - gchatzikostas@reframe.food
Gefinancierd door de Europese Unie. Opvattingen en meningen zijn echter uitsluitend die van de auteur(s) en weerspiegelen niet noodzakelijkerwijs die van de Europese Unie of Research Executive Agency. Noch de Europese Unie, noch de subsidie-verlenende instantie kan hiervoor verantwoordelijk worden gehouden.
