Nieuw project ZoBio wil biologische landbouw en maaltijden in zorginstellingen dichter bij elkaar brengen

KNOKKE-HEIST - “Hoe zorgen we dat patiënten dagelijks een lekkere en gezonde maaltijd krijgen?“ Bij AZ Zeno vonden ze enkele jaren geleden het antwoord op die vraag dankzij een samenwerking met bioboerderij het Polderveld. Deze unieke aanpak leidde tot een diverser aanbod van verse seizoensgebonden biogroenten voor de patiënten. De smakelijke samenwerking vormt de inspiratie voor het tweejarige project ZoBio, waarbij BioForum, ILVO en Flanders’ FOOD 5 soortgelijke samenwerkingsverbanden tussen boer en zorg wil laten groeien. Op 1 maart werd dit project feestelijk afgetrapt.

Een netwerk van bioboeren en zorginstellingen kwamen op vrijdag 1 maart 2024 samen op de Kick-Off van ZoBio. De inspirerende samenwerking van AZ ZENO en Polderveld in Knokke was daarvoor de ideale setting. Met dit project willen BioForum, ILVO en Flanders’ FOOD nieuwe samenwerkingsverbanden tussen zorginstellingen en bioboeren opzetten. Naast de samenwerking met het Polderveld (Knokke-Heist) start AZ Zeno ook een samenwerking met het Livinushof (Sint-Magriete). Daarnaast zijn ook St. Kamillus met CSA De Witte Beek en Legumenhofke (Bierbeek), Curando en Plukhof (Beernem), Zorgband Leie en Schelde met Plukboerderij Grondig (Destelbergen) en AZ Maria Middelares en De Goedinge (Gent) betrokken bij het project.

Unieke samenwerkingen

Marijke Van Ranst, BioForum vzw: “Het voorbeeld van AZ Zeno valt niet één op één te kopiëren naar andere ziekenhuizen, want elke situatie is uniek. Door kennis en ervaring uit te wisselen kunnen de betrokken bedrijven van elkaar leren en zo de samenwerkingsverbanden sneller laten groeien. Zo zorgen we stap voor stap voor meer bio en lokale voeding in de zorg.”

Het verhogen van de afzet naar zorginstellingen sluit aan bij de doelstelling van het Vlaamse Strategisch Plan Bio om het aandeel biologische voeding in overheidsopdrachten te verhogen. Het project wil op het einde ook aanbevelingen formuleren waarmee andere overheidsinstellingen aan de slag kunnen.

Daarnaast wil het project ZoBio andere boeren en zorginstellingen inspireren om stappen te zetten richting samenwerking. In de loop van het project zullen er lerende netwerken plaatsvinden waarin de opgedane kennis en ervaringen gedeeld worden. Geïnteresseerde zorginstellingen kunnen zich aanmelden.

Aanpak op maat

Tijdens de Kick-offmeeting konden de aanwezigen zich al laten inspireren door chef Catering Pieter De Smet (AZ Zeno), die vanuit zijn keuken vertelde hoe hij en zijn team het lokale aanbod geïntegreerd hebben: “Het was soms zoeken naar creatieve oplossingen, maar er was veel goesting binnen mijn team om dat te doen. Ondertussen zit de samenwerking met het Polderveld in het DNA van onze werking en sluit het heel goed aan bij de visie van de hele organisatie.”

Ook boer Lieven Devreese van het Polderveld vindt de samenwerking met AZ Zeno zeer waardevol. Ongeveer de helft van hun producten vindt afzet in het ziekenhuis.

Lieven Devreese: “Het is fijn dat de smaak van onze producten zo gewaardeerd wordt. Bovendien krijgen we er een correcte prijs voor. Flexibiliteit is wel belangrijk, net als goede afspraken en regelmatig overleg.”

Marijke van Ranst bevestigt: “Binnen dit soort samenwerkingen is dialoog heel belangrijk. Een keuken die grote volumes wil bestellen, moet beseffen dat groenten maanden voordien gezaaid moeten worden. Afstemming rond teeltplanning is dus cruciaal. En het vraagt flexibiliteit. Een menu kan al een maand op voorhand vastliggen, maar de bloemkolenoogst kan wel eens opschuiven als de zon het laat afweten.”

Daarnaast zijn er ook praktische knelpunten: een keuken die overwegend werkt met producten die versneden worden aangeleverd heeft niet altijd de infrastructuur om aan de slag te gaan met vers geoogste producten. ZoBio hoopt deze knelpunten op te lossen en op het einde tot verschillende nieuwe duurzame samenwerkingen tussen bioboeren en zorginstellingen te komen.

Het project ZoBio wordt ondersteund vanuit het Europees Investeringsfonds (EIP) met middelen van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij.