ILVO nuanceert berichten over garnaal

Verschillende mediaberichten op 7 juli 2026 koppen met drastische dalingen van onder meer de hoeveelheid Belgische garnalen. Omdat ILVO vreest dat sommige lezers/kijkers daarbij het woord ‘strandwater’ over het hoofd zien (de onderzochte zone in het onderzoek waarover bericht is enkel de eerste 10 meter van de zee, vanaf het strand!), en omdat de burger ​ misschien verkeerdelijk zou concluderen dat ‘er nauwelijks nog garnaal in zee zit’, geeft ILVO ​ bijkomende wetenschappelijke cijfers en duiding. ​ ​

In functie van advies over duurzame visserijquota houdt ILVO sinds vele jaren de kwantitatieve en kwalitatieve toestand en evolutie van vis(sserijsoorten) in de gaten, zowel in de ondiepe als de diepe zeezones van onze kust. Daaronder ook garnaal. ​
​​
​Zo worden elk jaar opnieuw in totaal 33 locatiepunten bemonsterd. Zo kunnen de wetenschappers een betrouwbare inschatting maken van hoe het gesteld is met de commercieel belangrijke soorten.

De resultaten van deze langlopende survey zijn duidelijk: Er is geen sprake is van de achteruitgang van garnaal. ​
​Wel is er een duidelijk fluctuerend patroon te zien. "Goede” jaren met hoge aantallen garnalen blijven zich afwisselen met “slechtere” jaren waarbij er lage aantallen worden geregistreerd.

Van beide bovenstaande grafieken kan men afleiden dat er geen sprake is van de in de media gerapporteerde daling van 50% tussen 2014 en 2025.

Ook de aanvoercijfers voor garnaal in de Belgische havens spreekt de suggestie tegen van gestaag dalende aantallen garnalen op zee. De aanvoercijfers tonen integendeel opnieuw een fluctuerende patroon.

​Bartel Vertongen (ILVO onderzoeker gespecialiseerd in garnaal): "Tot op heden is de precieze, wellicht complexe redenen voor de fluctuaties niet helder, noch voor de wetenschappers noch voor de vissers. Het is voorbarig om de fluctuaties af te schuiven op klimaatverandering. Wij weten wel dat de reproductie van de grijze garnaal afhankelijk is van verschillende factoren, bijvoorbeeld van de voedselbeschikbaarheid."

Besluit: Het project SeaWatch waarop de berichtgeving is gebaseerd heeft als burgerwetenschap wellicht een plaats om inzicht te krijgen over wat er gebeurt op het strand en in de allereerste zeestrook. Maar het is onvoldoende representatief voor uitspraken over mariene soorten die in een veel breder gebied voorkomen, en die sterk migreren doorheen het jaar. Zoals garnaal.

ILVO onderzoekers Bartel Vertongen is al vele jaren marien onderzoeker bij het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek, ILVO. Zijn onderzoeksdomein betreft onder andere de grijze garnaal (Crangon crangon). Hij draagt ook bij aan de jaarlijkse survey campagnes op zee met de Simon Stevin die de bestanden (de populatietoestand van belangrijke commerciële vissoorten) in kaart brengen in (het Belgische deel van) de Noordzee.